10/06/2015
Yakup Gündüz
KBRN ; Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer tehlike oluşturabilecek maddelerin baş harfleridir. Günümüzde, Kitle İmha Silahlari (KİS) ve Sanayi Kazalari (SK) kavramlarının tamamını kapsayan ortak bir ifade olarak kullanılmaktadr.
Günümüzde savaş, sanayi ve endüstri sahasında yaşanan gelişmeler KBRN risklerini artırmıştır. Bütün bu riskler, geniş halk kitlelerin yaşamını olumsuz yönde etkileyebilmekte, ayrıca çok sayıda insanın yaşamını yitirmesine ve canlı hayatın sona ermesine/değişimine neden olmaktadır. KBRN maddeleri ile ilgili bilgi, kullanım ve denetim yetersizliği bugün tehlikeyi en yüksek düzeye taşımıştır.
KBRN’nin neden olabileceği riskler;
* Şiddet hareketleri olarak savaş, terörist saldırı, sabotaj ve kundaklama olayları.
* Doğal afetlerde KBRN maddeleri bulunan tesislerde meydana gelen hasar ve sızıntı.
* Tehlikeli ve salgın hastalıkların etkeni olan bakteri, virüs ve toksinlerin biyolojik savaş ajanı olarak kullanılması.
* Nükleer santral kazaları.
* Radyasyon yayan cihazlar ve endüstriyel alanda kullanılan radyoaktif maddelerin meydana getirdiği radyolojik olaylar.
* Endüstriyel alanda kullanılan kimyasalların taşınması (tanker, kamyon, tren, gemi vb.) esnasında meydana gelen ulaşım kazaları.
* Kimyasal üreten tüm fabrikalar, kimyasal depolar ve kullanım esnasında meydana gelen yangınlar (silah fabrikaları, petrol ve doğalgaz boru hatları vb.).
* Bilimsel veya endüstriyel araştırma laboratuvarlarındaki teknolojik kazalar.
KBRN olaylarının özellikleri;![decontaminationm](https://lh3.googleusercontent.com/blogger_img_proxy/AEn0k_txGYlm1No-aKgYDilENictNao2wxv_zbJof-lejf0p8ft9ieO-XzuKOigaNYRjh9DNDeTU_gIADdtHFoow2qkoXDmyZ1y2BfVPjvun3SNPhqefzTqh7ajZTN44Tv6h2XsA4a0l6FXzFAAOK-Q=s0-d)
* Panik ve kargaşa yaratır.
* Sağlık hizmetlerine aşırı yük oluşturur.
* Müdahale, zor ve zaman alıcıdır.
* İlk müdahale eden kişi risk altındadır.
* Kişisel koruyucu malzeme gerektirir.
* Dekontaminasyon (arındırma) gerektirir.
* Hazırlıklı olmak zordur.
Dünyada ve ülkemizde görülen örnek KBRN olayları;
* 19 Kasım 1984 tarihinde Meksiko City’de meydana gelen doğal gaz patlamasında 500 kişi ölmüş, 4000 kişi de yaralanmıştır.
* 1984 yılında Hindistan Bhopal’da 40 tonluk bir tanktan sızan metilizosiyanat bulutu 33000 kişinin ani ölümüne, 150000 kişinin sakatlığına neden olmuştur.
* 26 Nisan 1986 tarihinde Ukrayna’nın Çernobil kentindeki nükleer santralde meydana gelen kazada, sayıları bini bulan acil durum çalışanları ve Çernobil personeli çok yüksek radyasyon dozuna maruz kalmıştır. Çalışanların bazıları için maruz kalınan doz öldürücü olmuştur. Çöken radyoaktif iyodinden kaynaklanan çocukluk tiroit kanseri, kazanın en önemli sağlık sorunlarından birdir.Bu kazadan en çok ülkemizin Trakya ve Doğu Karadeniz bölgesini etkilemiştir. ( Çernobil kazası yaşanan en büyük nükleer kazadir).
* 11 Mart 2011 tarihinde Japoya’ da yaşanan deprem ve tsunami sonrasi Fukuşima nükleer santralinde oluşan yangın ve sızıntının neden olacagi etki halen ölçülememektedir. Fukuşima nükleer santralindeki kaza, Çernobil felaketinden sonra en büyük ikinci nükleer kazadır.
* Ülkemizde 1979 yılında İstanbul Boğazı’nda tanker ile kuru yük gemisinin çarpışması sonucu yaşanan kazada 100 bin ton ham petrol taşıyan tanker infilak etmiş, 43 denizci ölmüş, Bogaz’daki binlerce ev ve işyeri maddi hasar görmüştür. Tankerden saçilan petrol, Bogaz’da günlerce yanmiştir.
* Kırıkkale MKE fabrikasındaki 1986 yılında yaşanan patlamada 19 kişi yaralanmıştır. 3 Temmuz 1997 tarihinde yaşanan mühimmat deposundaki patlamada ise 3 kişi hayatını kaybetmiş, 16 kişi de yaralanmıştır.
* 17 Ağustos 1999 depreminde AKSA ( Akrilik Kimya Sanayi A.Ş.)’da 6400 ton Akrilonitril sızıntısı olmuştur.
* 3 Şubat 2011 tarihinde Ankara OSTİM ve İvedik Sanayi Bölgesindeki LPG tüplerinden kaynaklanan ik ayrı patlamada 20 işçi yaşamını yitirmiş, 50 işçi de yaralanmıştır.
0 yorum :
Yorum Gönder